YAZAN: Nur Banu HELVACIOĞLU
Hayat, çoğu zaman görerek öğrenilen ve görerek sürdürülen bir düzen gibi anlatılır; oysa görmeden de hayatı anlamanın, üretmenin ve yönetmenin mümkün olduğunu gösteren sayısız güçlü kadın vardır. Görme engelli kadınlar, günlük yaşamın her alanında bağımsız olabilmek için hem kendi iç güçlerini hem de geliştirdikleri yöntemleri kullanarak hayatlarını kurarlar. Yemek yapmaktan temizliğe, teknolojiyi kullanmaktan sosyal hayata kadar her alanda kendilerine özgü bir düzen oluştururlar.
Yemek yapmak dışarıdan bakıldığında zor gibi düşünülse de aslında düzen ve alışkanlıkla oldukça sistemli hale gelir. Malzemelerin yerleri sabittir ve çoğu zaman hiç değiştirilmez. Baharatlar ve diğer ürünler, dokunarak ayırt edilecek şekilde düzenlenir. Ölçü almak için pratik yöntemler kullanılır. Ocağın düğmeleri ezberle ya da dokunsal işaretlerle kontrol edilir; pişme süresi ise ses, koku ve buharla anlaşılır.
Temizlik de benzer şekilde belirli bir sistemle yürütülür. Evdeki eşyaların yeri sabittir; her şey dokunarak ve hafızayla bulunur. Temizlik yapılırken alanlar bölümlere ayrılır ve sırayla temizlenir, böylece hiçbir yer atlanmaz. Süpürme ve silme işlemleri düzenli bir şekilde yapılır.
Teknoloji ise görme engelli kadınların hayatını büyük ölçüde kolaylaştırır. Akıllı telefonlar ve bilgisayarlar; ekran okuyucu programlar ve sesli komut sistemleri sayesinde aktif olarak kullanılabilir. Mesaj yazmak, alışveriş yapmak, bilgiye ulaşmak ve sosyal medyada bulunmak mümkündür.
Bu durum bağımsızlığı artırır. Ancak tüm bu kolaylıkların yanında zorluklar da vardır. Özellikle dış dünyada karşılaşılan fiziksel engeller, şehir düzenindeki eksiklikler, kaldırımların uygun olmaması ve yönlendirme yetersizlikleri günlük hayatı zorlaştırabilir. Bunun yanında toplumun bilinçsiz yaklaşımı da ayrı bir engeldir. Gereksiz yardım ısrarı, küçümseyici tavırlar ve önyargılar, görme engelli kadınların karşılaştığı zorluklardandır.
Buna rağmen görme engelli kadınlar, zamanla kendi yollarını bulmayı öğrenir. Baston kullanımı, yön bulma teknikleri, sesleri ve dokuları tanıma gibi beceriler gelişir. Bir yere gitmeden önce plan yapmak, alternatif yollar düşünmek ve gerektiğinde destek istemek bu sürecin bir parçasıdır. Bağımsızlık, sadece bir işi yapabilmek değil; aynı zamanda kendine güvenmek ve kendi hayatının kontrolünü elinde tutmaktır. Görme engelli kadınlar, her gün bu bağımsızlığı yeniden inşa eder. Küçük görünen her başarı, büyük bir emeğin sonucudur.
Sonuç olarak görme engelli kadınların hayatı sadece zorluklardan ibaret değildir. Bu hayat; öğrenilen, geliştirilen ve her gün yeniden kurulan bir dengedir. Onların hikayesi engellerin değil, uyum sağlamanın ve gücün hikayesidir. Ve bu hikâye, bakmanın değil, gerçekten görmenin ne demek olduğunu yeniden anlatır.
