ŞENAL SARUHAN

E-posta: avsenal@yahoo.com

1948 Eskişehir’in Sivrihisar ilçesidoğumlu. İzmir Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü (1966) ile İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni (1974) bitirdi. Öğretmenliği döneminde Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) ve Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (TÖB-DER) içinde yönetim kademelerinde yer aldı. 12 Mart ve 12 Eylül’de yargılandı; siyasi davalarda 12 Eylül mağdurlarının avukatlığını üstlendi. İşkencenin önlenmesi ve faili meçhul cinayetlerin araştırılması başta olmak üzere tüm yönleriyle hukukun demokratikleşmesi için çalıştı.

Üç dönem yürüttüğü Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Genel Başkanlığı sürecinde, alanında ilk olan Ceza İnfaz Hukuku ve Kadının İnsan Hakları projelerini gerçekleştirdi. TCK Kadın Platformu Ankara Başkanlığı’nı yürüttü. 4320 Sayılı Ailenin Korunması Yasası, Yeni Medeni Kanun ve Türk Ceza Kanunu’nun Kadın Hakları temelinde değiştirilmesi çalışmalarına hazırlık için katkı sundu. Kurucusu olduğu ve 17 yıl süreyle Genel Başkanlığını yaptığı Cumhuriyet Kadınları Derneği’nden sonra 29 Ekim Kadınları Derneği’ni kurdu. Ankara Barosu’nda muhtelif dönemler İnsan Hakları Komisyonu/Merkezi Başkanlıklarını, Disiplin ve Kadın Hakları Kurullarında üyelik, Türkiye Barolar Birliği Kadın Komisyonları Başkanlığı görevlerinde bulundu. 47 yıl boyunca insan hakları, kadın, ceza infaz hukuku, savcı ve hukukçu İlhan Erdost cinayeti gibi çeşitli konularda el kitabı hazırladı. 2005/6 yıllarında Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu’nda Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı, siyasi iktidarın kurula müdahalesi üzerine istifa ederek bu görevden ayrıldı. 25. ve 26. Dönem Ankara Milletvekilliği görevinde bulundu (2015/8).

Siyasi cinayetlerde yaşamını yitirmiş olan Bahriye Üçok, Muammer Aksoy, Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı ve diğer nice aydın kişilerin faili meçhul cinayet davalarında ve onların yakınlarının avukatlığını yapmakta olup, İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasına karşı mücadelede aktif rol almaya devam etmektedir.

Uluslararası alanda “100 Kahraman Kadın Ödülüne ve “Robert Kennedy İnsan Hakları Ödülüne; yurtiçinde de Hacıbektaş Belediyesi tarafından Yılın Kadın Ödülü (2023), Aksaray Barosu tarafından İnsan Hakları Ödülü (2024) ve birçok insan hakları ödülüne değer görüldü. Çok sayıda makale yazan Sarıhan’ın Kafes ve Efrili Günlüğü kitapları, Cam Bardaklar Kırılsın (1993) adıyla Adem Atar tarafından oyunlaştırıldı ve bu oyun Almanya/Köln “AABF Teşekkür Şiti” (2025) ile onurlandırıldı.

Kitapları:

Öğretmen-Öğrenci İlişkileri (1979)

Kafes (1985)

Efrili Günlüğü (1991)

Terörle Mücadele Yasası-Demir Kafes (1991)

Deprem ve Hukuk (1998)

TÜBAKKOM (2001)

Sivas Katliamı Davası (2 Cilt, 2002)

TCK Kadınlara Neler Getiriyor? (2005)

Aydınlanma Yürüyüşünde Bahriye Üçok (2010)

OHAL’de Ne Haldeyiz? (2017)

Savunma Kürsüsünde-Bir Ceza Avukatının Anıları (2022).