HAZIRLAYAN: Emine ORTAKAYA
Her yıl 14 Şubat'ta kutlanan Sevgililer Günü, insanların bir başkasına duydukları sevgiyi, kartlar, çiçekler, çikolata ya da sevgi mesajları yollayarak gösterme fırsatı buldukları bir gün. Ya da gerçekten öyle mi? Bu özel günün kökeni hakkında çok fazla bir şey bilmiyoruz. Tüm dünyada aşk ve romantizmin kutlandığı özel günlerden biri 14 Şubat ve kimilerine göre bu kutlamanın modern versiyonu, ticari kazançlarını düşünen piyasanın bir ürünü. Takvimlerdeki bu en ihtiraslı gün hakkında ne biliyoruz gerçekten?
Başlangıç Hristiyanlıktan da önce. Sevgililer Günü çok eski bir gelenek. Köklerini Roma döneminde Luepercaliaadı verilen ve üç gün süren bir festivalden aldığı düşünülüyor. Doğurganlık tanrısının şerefine gerçekleşen festivalşubat ayının ortasına denk geliyor, baharın resmi başlangıcını müjdeliyordu. Kutlamaların parçası olarak erkekler bir kutunun içine atılmış kağıtlardan kızların ismini çekiyordu. Festival boyunca bu eşleşmede bir araya gelen çiftler sevgili oluyor, hatta belki de evleniyordu.
Buna ek olarak, 1381 tarihli ParlementofFoules adlı kitaba göre, Fransa'da ve İngiltere'de 14 Şubat geleneksel olarak kuşların çiftleştiği gün şeklinde bilinmekteydi. Daha sonraki yüzyıllarda kilise pagan kutlamalarını bitirmek istedi ve şenlikleri Aziz Valentine adına kutlamalara dönüştürdü.
Üç tane Aziz Valentine vardır. İlk resmi Aziz Valentine günü Papa Gelasius tarafından 496 yılında 14 Şubat'ta ilan edildi. İsmini o zamanın şehitlerinin birinden alıyordu. Ama bunun hangi şehit olduğu konusunda net bilgiler yok.
En yaygın açıklama Aziz Valentine'in Roma'da bir rahip olduğu ve 3. yüzyılda öldürüldüğü yönünde.
Ama bu tarihe denk düşen en az iki başka Aziz Valentine daha var.
Biri Roma yakınlarında bugün Terni olarak anılan kentten bir papaz, diğeri ise Kuzey Afrikalı bir şehit.
Aziz Valentinelar hakkında bundan başka bir şey bilinmiyor.
Tarih kaynaklarında her ne kadar birden fazla Aziz Valentine bulunuyor olsa da bizim odağımız, Antik Roma medeniyetinde “Aşıkların Tanrısı” olarak bilinen Aziz Valentine’dir. Hristiyan metinlerinde “Valentinus” olarak geçen Aziz, tarihi 14. yüzyıla dayanan bir hikâyeye konu oluyor.
‘Kanlı Sevgililer Günü’:
Bu hikâyenin geçmişi İmparator İkinci Claudius'a dayanıyor. Roma İmparatoru Claudius, Roma askerlerinin tüm gücünü ve konsantrasyonunu orduya yani ülke savunmasına ve savaşlara vermesi gerektiğini düşündüğünden onların evlenmelerini yasaklamış. Evlenmeleri yasak olan Roma askerleri, birbirini seven ve âşık olan çiftleri birleştiren, bir araya getiren Katolik kilisesinde papaz olan Valentine’e başvurarak kendilerini evlendirmesini talep edermiş.
İmparatorun yasakladığı halde aşıkları gizlice kavuşturan papaz Valentine’in yaptıkları açığa çıktığında II. Claudius, onun hapsedilmesini emretmiş ve ardından öldürülmesini talep etmiş.
Hapiste mahkûm olarak geçirdiği günlerde Valentine, gardiyan Asterius’unsevgisini kazanmış ve kör olan kızıJulia’yaçeşitli din bilgilerini okuyarak öğretmiştir. Gel zaman git zaman bu süre zarfında Valentine,Julia’yaâşık olmuş ve idamına karar verilen 14 Şubat günü kıza "SeninValentine'ın" imzalı bir aşk mektubu göndermiş. Günümüzde Sevgililer Günü'nde insanların birbirine kart göndermesinin kökeni işte burada yatıyor. Aziz Valentine’in idamı sonrası bu olay oldukça büyük bir ses getirmiş. Claudius’un askerlerin evlenmesine karşı tutumu ve birlikteliklerin engellenmesi de eklenince Aziz Valentine’in idam edildiği gün, M.S. 496’da Papa Gelasiustarafından Aziz Valentine Günü, Valentine’sDay veya Sevgililer Günü olarak ilan edilmiş.
Bir iddiaya göre de Aziz Valentine’in idamından önce Claudius, kendisine bir af imkânı sunmuş; şart olarak da Hıristiyan inancını bırakıp Roma tanrılarına inanmayı koşmuş. Hristiyan bir din adamı olan Valentine bu talebi reddetmiş ve haliyle idamı kaçınılmaz olmuştur. Bu hikâyeye dayanarak papaz Valentine, azizlik mertebesine yükseltilmiş, 14 Şubat günü ise Sevgililer Günü ya da Aziz Valentine Günü olarak anılagelmiştir.
Ancak bu anlatımlar birer hikâye ve net bir yazılı kaynağa dayanmıyor; hikâye karşısında yorum tabii sizin…
Astrolojide Valentine (Tutku, Aşk) Asteroidi. Gökteki hareketlerin yeryüzüne yansıması ve bu yansımaların, etkilerin incelenmesini ele alan Astroloji disiplini içerisinde Valentine adında bir asteroid yer alır. Bu asteroid edebiyatımızdaki Yunus Emre’nin aşk anlayışına benzer bir karakter çizer; yani âşık olduğun kişinin iyi, kötü, eksik, fazla tüm yönleriyle kabul edebileceğin prensibine dayanır. Valentine asteroidi, kişisel doğum haritanda hangi burçta ve evde konumlanmışsa ve hangi gezegenlerle nasıl açılar yapıyorsa bu sendeki koşulsuz sevginin karakteri hakkında işi bilen yorumculara ciddi ipuçları verir.
Çiftlerin ilişki dinamiklerini inceleyen Sinastri(eşleşim) analiz haritalarında kişilerin Valentine asteroidlerinin arasındaki bağ veya etkileşim içinde oldukları gezegenler, karşılıklı haritalara düşen ev konumları da koşulsuz sevginin yapısı için incelenmektedir.
Her ne kadar erken dönem Hristiyanlar Sevgililer Günü'nü kutlamış olsa da Sevgililer Günü'nün aşkla ve hediye vermekle bu denli sıkı ilişkide olması Orta Çağı ve sonrasını buluyor. Sevilen kişilere kartpostal göndermek Orta Çağ'da zaten yaygınlaşmıştı ama büyük bir ticaret haline gelmesi 19. yüzyılda oldu, endüstri devrimi kartpostalların fabrika üretimini mümkün kılınca.
1916'da pek de bilinmeyen ABD Missouri'de Kansas merkezli Hallmark Kartları şirketi, seri üretime geçerek, kutlamaların şeklinin hemen hemen bugünkü halini almasına sebep olmuştur. Bu şirket şu anda Sevgililer Günü için 132 milyon kartın satıldığı bir endüstrinin parçası.
Bugün bu özel gün, dünya çapında özellikle de ABD'de büyük bir iş alanı. Sevgililer Günü hem dini hem romantik hem de ticari özelliklere sahip. Kapitalizmin dayatması olarak görülen kimi ritüellerin dışında, esasen Sevgililer Günü, Sanatçılı mekanlar, romantik geziler, seyahat planları ve daha nicesi… 14 Şubat’ı sevgilisiyle geçirecek olanlar için heyecan verici imkanlar sunuyor.
Sevgililer Günü Nasıl Kutlanır?
• Sevgilinle birlikte bugün için ertelediğin tüm keyifli aktiviteleri yerine getirebilirsin. Konser, sinema, sergi, gezi, seyahat aklına ne geliyorsa bu plana dahil edebilirsin.
• Hediyeleşmek elbette bugünü taçlandıran en önemli ritüellerden. Sevgilin için en uygun hediyeyi seçebilirsin!
• Sevgiline manevi olarak onu değerli hissettirecek her türlü duygu ve düşünceyi uygulayabilirsin; ister ona kahvaltı hazırla ister yemeğe çıkar istersen gün boyu onu şımartacak özel cümleler kur; tercih senin!
• Sevgililer Günü kesinlikle bir planla geçirilmek zorunda değil; halihazırda yeterince koşturmacalı bir yaşam içindeyiz. Kısacası bugün birbirinizi sakince dinleyip dingin ve huzurlu baş başa bir gün geçirmeyi de planlayabilirsiniz.
• Bir diğer önerimiz 3. kişiler hakkında! Sevgilinle birbirinizin dışında sokak hayvanları, huzur evleri ya da evsizler için bir etkinlik düzenleyip ruhsal doyuma ulaşmanız mümkün.
Ya da:
* ‘Benim için her gün Sevgililer Günü. Ben bu yazılanları zaten her zaman elimden geldiğince yapıyorum, bunları yapmak için özel bir güne ihtiyaç yok.’ Diyorsanız, o da sizin bileceğiniz şey.
Kabul edenlerin ‘Sevgililer Günü’ kutlu olsun.
YARARLANILAN KAYNAKLAR: https://tr.wikipedia.org/wiki/Sevgililer_G%C3%BCn%C3%BC
https://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/02/150214_gch_sevgililer_gunu
Alper | eçanta - 21 Şubat 2024
bbc.com - kutsalkitap.org
Asteroidlerin Büyülü Dünyası, Sevilay Eriçdem
